Phổ điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 vừa được công bố đã cho thấy những chuyển biến rõ nét trong cấu trúc và độ phân hóa của đề thi. Theo nhận định từ các chuyên gia giáo dục hàng đầu, việc không còn tình trạng mưa điểm giỏi sẽ tác động trực tiếp đến cục diện tuyển sinh đại học, đặc biệt là ở nhóm các trường tuyến trên và các ngành học có tỷ lệ cạnh tranh cao.
Dự báo điểm chuẩn nhóm trường top trên giảm từ 1 đến 3 điểm
Dựa trên dữ liệu điểm thi vừa được công bố, Giáo sư Nguyễn Đình Đức từ Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định rằng tỷ lệ điểm giỏi năm nay đã giảm hẳn so với các năm trước. Chính vì vậy, điểm chuẩn vào các trường đại học top trên và những ngành học thu hút nhiều hồ sơ được dự đoán sẽ giảm khoảng 1 đến 3 điểm. Đặc biệt, khối C00 bao gồm các môn Văn, Sử, Địa được dự báo sẽ có mức điểm chuẩn giảm sâu nhất. Thay vào đó, đối với các trường top dưới hoặc các ngành có mức điểm chuẩn mọi năm dao động trong khoảng từ 15 đến 21 điểm, mức điểm xét tuyển năm nay sẽ giữ được sự ổn định và chỉ trồi sụt quanh biên độ 1 điểm.
Tin vui
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức. Ảnh: Tiền phong
Đồng quan điểm về tính phân hóa của kỳ thi, Phó Giáo sư Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đánh giá phổ điểm năm nay tương đối đẹp và phân bố đồng đều. Độ phân hóa rõ rệt này sẽ hỗ trợ đắc lực cho các trường đại học và cao đẳng khi sử dụng kết quả thi làm phương thức tuyển sinh quan trọng.
Biến động chi tiết ở các môn thi và xu hướng lựa chọn của thí sinh
Đi sâu vào phân tích từng môn học, tỷ lệ điểm dưới trung bình của nhóm các môn STEM vẫn ở mức khá cao. Ở môn Ngữ văn, dù là môn có tỷ lệ điểm dưới trung bình thấp nhất với 15%, nhưng tỷ lệ bài thi đạt từ 7 điểm trở lên đã giảm mạnh từ 65,4% của năm ngoái xuống còn 35% trong năm nay. Ngược lại, môn Toán ghi nhận sự bứt phá ở nhóm điểm cao khi tỷ lệ thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên đạt khoảng 11%, tuy nhiên lượng bài thi dưới trung bình của môn này vẫn chiếm tới 42%.
Đối với các môn Khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học và Sinh học, tỷ lệ điểm giỏi từ 8 trở lên tiếp tục duy trì sự ổn định ở mức trên dưới 10%. Đi kèm với đó, tỷ lệ bài thi dưới trung bình ở môn Vật lý là 42% và môn Hóa học là hơn 27%. Sự thay đổi lớn nhất thuộc về môn Địa lý khi tỷ lệ điểm giỏi năm nay chỉ còn trên 2%, trong khi có tới 50% số bài thi có điểm dưới trung bình, chấm dứt tình trạng mưa điểm 10 như các năm trước. Đối với các môn học khác như Tin học và Lịch sử, tỷ lệ bài thi dưới trung bình lần lượt được ghi nhận là 24% và trên 30%.
Riêng với môn Tiếng Anh, năm nay ghi nhận tỷ lệ điểm dưới trung bình là 50%, tăng nhẹ so với mức 45% của năm ngoái. Giáo sư Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, lý giải rằng hiện nay Tiếng Anh đã trở thành môn thi tự chọn, dẫn đến việc những thí sinh có năng lực ngoại ngữ chưa tốt có xu hướng chuyển sang môn khác. Đồng thời, nhiều học sinh giỏi ngoại ngữ đã lựa chọn phương thức miễn thi hoặc quy đổi điểm chứng chỉ quốc tế. Do đó, điểm trung bình môn Tiếng Anh thấp đi không đồng nghĩa với việc chất lượng giảng dạy tại các nhà trường gặp vấn đề.
Phần mềm học
Một điểm sáng đáng chú ý trong kỳ thi năm nay là sự gia tăng đột biến của số lượng học sinh đăng ký các môn thi lựa chọn như Tin học, Công nghệ nông nghiệp, Công nghệ công nghiệp và Giáo dục Kinh tế Pháp luật, với mức tăng gấp 2 đến 3 lần so với năm đầu tiên. Điều này chứng minh xu hướng học sinh chọn môn thi dựa trên sự hứng thú, tính gần gũi và ý nghĩa của môn học đối với bản thân, thay vì chỉ chịu áp lực từ việc chọn tổ hợp xét tuyển đại học.
Sự ổn định và đồng đều trong mô hình đánh giá năng lực
Nhìn một cách tổng thể, biểu đồ điểm số của các môn học trong hai năm gần đây đã được kéo về sát phần trung bình, thay vì trôi lệch về phía bên phải như giai đoạn trước năm 2025. Sự thay đổi này phản ánh quá trình dạy học tại các nhà trường đang diễn ra đồng đều giữa các môn, không còn sự phân biệt rõ rệt giữa môn dễ và môn khó.
Việc đổi mới trong cách lựa chọn dữ liệu đề thi, đặc biệt là ở môn Ngữ văn, đã mở ra không gian sáng tạo lớn cho học sinh, đồng thời quy trình chấm thi khách quan, nghiêm túc cũng giúp kết quả thi phản ánh chính xác hơn năng lực thực tế của thí sinh, tạo nền tảng vững chắc cho công tác tuyển sinh đại học.
